-->
ΚΑΥΤΑ ΘΕΜΑΤΑΔιαβάστε τα πολύ ενδιαφέροντα Πατήστε εδώ

Header Ads

Γιατί αξίζει ένα “ευχαριστώ” στο γερμανικό συνταγματικό δικαστήριο

Του Andreas Kluth

Τόσο συγκροτημένη, τόσο λεπτομερής, τόσο γερμανική. Αυτή την εβδομάδα, το συνταγματικό δικαστήριο της Γερμανίας με έδρα την Καρλσρούη εξέδωσε επιτέλους την απόφασή του για το πιο εμβληματικό πρόγραμμα αγοράς ομολόγων της Ευρωπαϊκής Κεντρικής Τράπεζας.

Ζυγίζοντας το ζήτημα ούτε σε μία, ούτε σε δύο, αλλά σε
110 σελίδες, η συγκεκριμένη απόφαση είναι ιστορική. Για πρώτη φορά, ένα εθνικό δικαστήριο ακύρωσε πρακτικά απόφαση για το ίδιο ζήτημα του Ευρωπαϊκού Δικαστηρίου, το οποίο εδρεύει στο Λουξεμβούργο.

Σε απόσταση μεταξύ τους λόγω των νέων κανόνων που έχει επιβάλει ο κορονοϊός, οι δικαστές με την κόκκινη περιβολή δεν ανατίναξαν ακριβώς την εν λόγω πολιτική της ΕΚΤ, γνωστή ως πρόγραμμα αγοράς τίτλων δημόσιου τομέα (ή PSPP).

Σίγουρα όμως έδωσαν στη γερμανική κυβέρνηση, στο γερμανικό κοινοβούλιο και στην κεντρική τράπεζα της χώρας τους, καθώς και στην ΕΚΤ, πολλή δουλειά να διεκπεραιώσουν εάν θέλουν πραγματικά να το διατηρήσουν σε ισχύ.

“Μα τι δεν καταλαβαίνουν επιτέλους οι Γερμανοί;”
Το δικαστήριο ειδοποίησε την ΕΚΤ ότι διαθέτει τρεις μήνες προκειμένου να αποδείξει ότι οι αγορές ομολόγων εκ μέρους της εμπίπτουν στην αρχή της “αναλογικότητας”.

Διέταξε επίσης την κυβέρνηση της Γερμανίας και την Bundestag (σ.σ. Ομοσπονδιακή Δίαιτα, κάτω σώμα του γερμανικού κοινοβουλίου) να παρακολουθούν τις προσπάθειες της ΕΚΤ. Διαφορετικά, η γερμανική Bundesbank, δηλαδή ο μεγαλύτερος μέτοχος της ΕΚΤ, δεν θα μπορεί πλέον να συμμετέχει σε αυτήν τη συγκεκριμένη μορφή ποσοτικής χαλάρωσης, “ευνουχίζοντας” επί της ουσίας το πρόγραμμα.

Στο μεγαλύτερο μέρος της Ευρωπαϊκής Ένωσης και ακόμη περισσότερα στα μέλη της από τον ευρωπαϊκό Νότο, πολλά στόματα έμειναν ανοικτά με το μέγεθος της γερμανικής αδιαλλαξίας, επιμονής, αλλά και “νομικισμού”.

Μα οι Γερμανοί δεν καταλαβαίνουν επιτέλους ότι η ΕΚΤ προσπαθεί απλώς να σώσει την οικονομία της Ευρωζώνης και να διατηρήσει τη συνοχή της; Πιθανόν η Τράπεζα, καμιά φορά, να “θολώνει” τα όρια μεταξύ της νομισματικής πολιτικής, η οποία είναι αρμοδιότητά της, και της οικονομικής πολιτικής, που δεν είναι.

Ωστόσο αυτό οφείλεται αποκλειστικά στο γεγονός ότι οι κυβερνήσεις της Ευρώπης, πρώτη απ’ όλες εκείνη της Γερμανίας, έχουν από καιρό παρακάμψει το καθήκον τους να βοηθούν από την πλευρά του δημοσιονομικού σκέλους στην τόνωση της οικονομίας.

Πέραν αυτού, πολλοί Ευρωπαίοι αναρωτιούνται πώς γίνεται, εάν τίθενται πραγματικά θεμελιώδη ζητήματα σχετικά με το QE της ΕΚΤ, μόνον ένα κράτος μέλος από τα 19 της Ευρωζώνης και τα 27 στην ΕΕ να ανησυχεί γι΄ αυτά.

Άλλοι Ευρωπαίοι, συμπεριλαμβανομένων των δικαστών του ανώτατου δικαστηρίου της ΕΕ, προσπαθούν να είναι ρεαλιστές και “μεγάθυμοι” στην ερμηνεία των ευρωπαϊκών συνθηκών.

Μόνον οι Γερμανοί, όπως φαίνεται, θα παραμένουν για πάντα δεσμευμένοι όχι μόνον από το πνεύμα, αλλά και από το “γράμμα” του νόμου.

Μερικοί από τους ενάγοντες της υπόθεσης, στους οποίους περιλαμβάνονται βιομηχάνοι, συντηρητικοί πολιτικοί, ακόμη και ένας εγγονός του πρώτου καγκελάριου της Γερμανίας μετά τον πόλεμο, μπορεί πράγματι να είναι “κολλημένοι” σε μια συγκεκριμένη άποψη ανεξαρτήτως της κάθε φορά επικρατούσας κατάστασης.

Σε γενικές γραμμές, έχουν ελάχιστο ενθουσιασμό για την ΕΚΤ και πιθανώς να λαχταρούν στα κρυφά την επιστροφή στο παλιό τους γερμανικό μάρκο.

Tο ερώτημα της δημοκρατικής νομιμοποίησης του QE
Ωστόσο, οι δικαστές στην Καρλσρούη δεν ακολούθησαν ακριβώς τη λογική των εναγόντων. Συγκεκριμένα, απάλλαξαν την ΕΚΤ από μια βασική κατηγορία: ότι οι αγορές ομολόγων εκ μέρους της αντιστοιχούν σε έναν καλυμμένο τρόπο εκτύπωσης χρημάτων για τη χρηματοδότηση κρατικών ελλειμμάτων.

Αντ’ αυτού, οι δικαστές επέμειναν σε άλλες ανησυχίες. Ένα σημείο ήταν το ζήτημα της αναλογικότητας που αναφέρθηκε πριν. Ωστόσο, το πιο ενδιαφέρον στοιχείο του σκεπτικού της απόφασής τους πέρασε στα “ψιλά”. Πρόκειται για το ζήτημα του πόσο δημοκρατική εξακολουθεί να είναι η ΕΕ.

Εάν η ΕΚΤ, μη εκλεγμένη αλλά παρ’ όλα αυτά ανεξάρτητη (όπως επέμεινε να την καταστήσει η Γερμανία ήδη από τη δεκαετία του 1990), αποφασίζει να “σκουπίσει” από την αγορά τεράστιες ποσότητες αμφίβολης αξιοπιστίας ομολόγων, τότε οι εθνικές κεντρικές τράπεζες που αποτελούν τους μετόχους της ΕΚΤ πρέπει να εκτελέσουν τις σχετικές συναλλαγές.

Έτσι, η Bundesbank, για παράδειγμα, συνεχίζει να συσσωρεύει επικίνδυνα περιουσιακά στοιχεία στον ισολογισμό της. Εάν αυτά τα τελευταία χάσουν την αξία τους, η γερμανική κυβέρνηση θα πρέπει να δαπανήσει χρήματα από τον εθνικό της προϋπολογισμό για να καλύψει τις απώλειες.

Ωστόσο, η Bundestag, η οποία έχει το συνταγματικό καθήκον να εγκρίνει αυτόν τον προϋπολογισμό, δεν έλαβε ποτέ μέρος στη λήψη της σχετικής απόφασης. Και αν κάτι κείται πέραν του ελέγχου του κοινοβουλίου, κείται επίσης πέραν της δημοκρατικής νομιμοποίησης των ψηφοφόρων.

Με τον ίδιο τρόπο, η πολιτική της ΕΚΤ διαβρώνει την ανεξαρτησία του εθνικού προϋπολογισμού όλων των υπόλοιπων κρατών μελών. Συνεπώς, στο συγκεκριμένο σημείο κινείται πέραν ​​των καθηκόντων της, τα οποία περιγράφονται αναλυτικά στις ευρωπαϊκές συνθήκες.

Ακριβώς επειδή “η ΕΕ δεν έχει εξελιχθεί σε ομοσπονδιακό κράτος”, αναφέρει η ετυμηγορία, “ορισμένες εντάσεις είναι οργανικά ενταγμένες και προβλεπόμενες στο οικοδόμημα της Ευρωπαϊκής Ένωσης. Πρέπει να επιλύονται με τη μέθοδο της συνεργασίας”.

Ανατρέποντας την ετυμηγορία του δικαστηρίου με έδρα το Λουξεμβούργο, η Καρλσρούη αντιτίθεται σε μια ερμηνεία των πράξεων της ΕΚΤ τόσο ελευθεριάζουσα, ώστε “ουσιαστικά να ισοδυναμεί με τροποποίηση Συνθηκών”.

Αυτό που οι δικαστές απέφυγαν να πουν ρητά, φυσικά, είναι ότι αυτή η υπέρβαση εντολής – η οποία πράγματι συνιστά άτυπη και με τήρηση πολύ χαμηλών “τόνων” τροποποίηση των Συνθηκών – δεν αποτελεί σφάλμα, αλλά εγγενές χαρακτηριστικό της πολιτικής της ΕΕ.

Οι εθνικοί ηγέτες, κυρίως η Γερμανίδα καγκελάριος Άνγκελα Μέρκελ, δεν έχουν προχωρήσει ποτέ στις δύσκολες επιλογές όσον αφορά την νομισματική τους ένωση, ούτε κατά τη διάρκεια της κρίσης του ευρώ, ούτε καν στη διάρκεια αυτής εδώ της πανδημίας.

Πρέπει η Ευρωζώνη να αποκτήσει τον δικό της προϋπολογισμό; Τα δικά της φορολογικά έσοδα; Τη δική της διακυβέρνηση και υπουργό Οικονομικών; Το δικό της χρέος;

Κάθε φορά που αυτές οι ερωτήσεις απειλούν να έρθουν από την μπροστινή πόρτα της πολιτικής, πιέζονται να εξέλθουν γρήγορα από την πίσω. Έτσι, οι Γερμανοί, οι Ολλανδοί, οι Αυστριακοί και τα άλλα βόρεια μέλη συνεχίζουν να λένε, για παράδειγμα, όχι στην αμοιβαιοποίηση χρέους, αρνούμενοι τα ευρωομόλογα ή πιο πρόσφατα τα κορονο-ομόλογα.

Ωστόσο, συνεχίζουν να συναινούν σε ενισχυμένες μορφές ανάληψης κοινής ευθύνης και ρίσκου μέσω θεσμικών οργάνων της ΕΕ, από την ΕΚΤ έως τον Ευρωπαϊκό Μηχανισμό Σταθερότητας, δηλαδή το ταμείο διάσωσης του μπλοκ.

Οι ηγέτες της Ευρωζώνης προ των ευθυνών τους
Το μήνυμα από την Καρλσρούη είναι ότι αυτή η επαμφοτερίζουσα κατάσταση πρέπει να λάβει τέλος.

Αν θέλετε να σώσετε οριστικά το ευρώ, λένε οι δικαστές, εγγράψτε νέους κανόνες στις ευρωπαϊκές συνθήκες και εξηγήστε τους στους ψηφοφόρους σας. Αυτούς τους νέους κανόνες οι Γερμανοί δικαστές θα ήταν ιδιαίτερα χαρούμενοι να τους εφαρμόσουν, καθώς αγαπούν πραγματικά την Ευρώπη.

Εάν ωστόσο δεν είστε έτοιμοι να προχωρήσετε σε μια πραγματική νομισματική ένωση, με κοινό χρέος και διακυβέρνηση, τότε τουλάχιστον να είστε αρκετά ειλικρινείς ώστε να μπορείτε να το παραδεχτείτε.

Σε αυτήν την περίπτωση, πρέπει να υπάρξει μια ανοιχτή και δημοκρατική συζήτηση για το πώς, σταδιακά και προσεκτικά, θα απαλλαγούμε από την Ευρωζώνη, όπως αυτή έχει σήμερα.

Αυτό είναι το θεμελιώδες ερώτημα για τους Ευρωπαίους αυτής της γενιάς.

Οι κοκκινοντυμένοι δικαστές της Καρλσρούης αξίζουν την ευγνωμοσύνη μας για το γεγονός ότι προσπαθούν να μας αναγκάσουν να αντιμετωπίσουμε οριστικά αυτό το δίλημμα.

https://www.capital.gr/
Edit

Δεν υπάρχουν σχόλια

Παρακαλούμε σχολιασμούς επί της ουσίας.
Τα σχόλια σας δεν περνάν από έλεγχο γιατί πιστεύουμε ότι δεν θα θίγουν κάποιον προσωπικά με βρισιές και συκοφαντίες.
Τέτοιου είδους σχόλια δεν περνάν από έλεγχο, αλλά θα διαγράφονται μετά την δημοσίευση.
Παρακαλούμε να γράφετε σε πεζά και όχι κεφαλαία
-------------------------------------------------------------------------
Ο ΔΙΚΤΥΟΥΡΓΟΣ ουδεμία ευθύνη εκ του νόμου φέρει για τα άρθρα - αναρτήσεις που δημοσιεύονται και απηχούν τις απόψεις των συντακτών τους. Σε περίπτωση που θεωρείτε πως θίγεστε από κάποιο εξ αυτών ή ότι υπάρχει κάποιο σφάλμα, επικοινωνήστε μέσω, φόρμας επικοινωνίας.
Ευχαριστούμε

Σημείωση: Μόνο ένα μέλος αυτού του ιστολογίου μπορεί να αναρτήσει σχόλιο.

Από το Blogger.