ΤΡΟΧΑΔΗΝ

6/recent/ticker-posts

Header Ads Widget

Επιδημία ή φιάσκο του αιώνα ο κορωνοϊός;

Ένα πολύ ενδιαφέρον άρθρο από τον Έλληνα γιατρό

Την ώρα που η ανθρωπότητα βιώνει μία ασύμμετρη απειλή απέναντι σε έναν αόρατο εχθρό, τον κορωνοϊο, άρθρο Έλληνα επιστήμονα έρχεται να προκαλέσει περισσότερες συζητήσεις γύρω από τον θανατηφόρο ιό που μέχρι την Πέμπτη 26/3 έχει στοιχίσει τη ζωή σε 21.353 παγκοσμίως. Συνολικά τα κρούσματα έχουν φτάσει τις 474.204, εκ των οποίων τα 115.003 έχουν ιαθεί.

Με τίτλο «Ένα φιάσκο υπό κατασκευή; Ενώ η πανδημία του κορονοϊού εδραιώνεται, λαμβάνουμε αποφάσεις χωρίς αξιόπιστα δεδομένα…», ο καθηγητής επιδημιολογίας, Γιάννης Ιωαννίδης καταγράφει στο statnews.com τον προβληματισμό του γύρω από την πανδημία.

Η σε εξέλιξη ασθένεια του κορονοϊού, τουcovid 19,αποκαλείται η επιδημία του αιώνα. Αλλά μπορεί επίσης να είναι το φιάσκο του αιώνα σε ότι αφορά τις αποδείξεις της.
Σε μια εποχή που ο καθένας χρειάζεται καλύτερη πληροφόρηση, από αναλυτές λοιμόξεων και κυβερνήσεις μέχρι ανθρώπους που βρίσκονται σε καραντίνα ή απλά κοινωνική απομάκρυνση, δεν έχουμε αξιόπιστα στοιχεία για το πόσα άτομα έχουν μολυνθεί από το SARS-CoV-2 ή που εξακολουθούν να μολύνονται. Απαιτούνται καλύτερες πληροφορίες για την καθοδήγηση αποφάσεων και δράσεων κεφαλαιώδους σημασίας και για την παρακολούθηση των επιπτώσεών τους.

Δρακόντεια αντίμετρα υιοθετούνται σε πολλές χώρες. Αν η πανδημία υποχωρήσει – είτε από μόνη της είτε εξαιτίας αυτών των μέτρων – η σύντομη ακραία κοινωνική απομάκρυνση και οι αποκλεισμοί μπορεί να γίνουν ανεκτά. Για πόσο καιρό, όμως, θα συνεχιστούν μέτρα τέτοιου είδους αν η επιδημία συνεχίσει να καίει αμείωτη σ’ όλον τον πλανήτη; Πώς θα πουν αυτοί που λαμβάνουν τα μέτρα ότι κάνουν περισσότερο καλό από κακό;

Τα εμβόλια ή οι προσιτές θεραπείες χρειάζονται πολλούς μήνες (ή ακόμα και χρόνια) για να αναπτυχθούν και να ελεγχθουν σωστά. Με τέτοια χρονοδιαγράμματα, οι συνέπειες των μακρόχρονων αποκλεισμών είναι εντελώς άγνωστες.

Τα δεδομένα που έχουν συγκεντρωθεί ως τώρα για το πόσοι άνθρωποι έχουν κολλήσει και πως εξελίσσεται η επιδημία είναι εντελώς αναξιόπιστα. Λαμβάνοντας υπόψη τα
περιορισμένα διαγνωστικά τεστ, κάποιοι θάνατοι και πιθανότατα η μεγάλη πλειοψηφία των μολύνσεων απ’ τον SARS-CoV-2δεν έχουν εντοπιστεί. Δεν ξέρουμε αν οι μολύνσεις είναι 3πλάσιες ή 300πλάσιες. Τρεις μήνες μετά το ξέσπασμα, οι περισσότερες χώρες, συμπεριλαμβανομένων των ΗΠΑ, δεν έχουν την δυνατότητα να κάνουν αναλύσεις σε μεγάλο αριθμό ανθρώπων, και καμία χώρα δεν έχει αξιόπιστα στοιχεία για τον επιπολασμό του ιού σε ένα αντιπροσωπευτικό τυχαίο δείγμα του γενικού πληθυσμού.

Το φιάσκο της έλλειψης στοιχείων προκαλεί τεράστια αβεβαιότητα σε σχέση με τον κίνδυνο θανάτου απ’ τον covid-19.Τα επίσημα ποσοστά θνησιμότητας, όπως το επίσημο 3,4% από τον Π.Ο.Υ., προκαλούν τρόμο – και είναι ανούσια. Οι ασθενείς που έχουν εξεταστεί για τον SARS-CoV-2 είναι δυσανάλογα εκείνοι με σοβαρά συμπτώματα και κακές προγνώσεις.

Καθώς τα συστήματα υγείας έχουν περιορισμένη δυνατότητα αναλύσεων, η μεροληψία στην επιλογή των εξεταζόμενων μπορεί να χειροτερέψει στο κοντινό μέλλον.

Η μία περίπτωση που εξετάστηκε ένας ολόκληρος, αποκλεισμένος πληθυσμός ήταν το κρουαζιερόπλοιο diamond princess, και οι επιβάτες του που ήταν σε καραντίνα. Η
θνησιμότητα σ’ αυτήν την περίπτωση ήταν 1%, αλλά επρόκειτο για έναν πληθυσμό αρκετά ηλικιωμένων, στους οποίους το ποσοστό θνησιμότητας εξαιτίας του covid-19 είναι αρκετά υψηλότερο.

Προβάλλοντας το ποσοστό θνησιμότητας του diamond princess στην ηλικιακή δομή του
πληθυσμού των ΗΠΑ, η θνησιμότητα ανάμεσα στα κρούσματα του covid-19 θα μπορούσε να είναι 0,125%. Αλλά αφού αυτή η εκτίμηση στηρίζεται σε εξαιρετικά λίγα στοιχεία – μόλις 7 νεκροί ανάμεσα στους 700 μολυσμένους επιβάτες και πλήρωμα – η πραγματική
θνησιμότητα θα μπορούσε να κινείται σε ένα φάσμα από πέντε φορές χαμηλότερο (0,025%) έως πέντε φορές υψηλότερο (0,625%). Είναι επίσης πιθανό ότι κάποιοι απ’ τους επιβάτες που κόλλησαν πέθαναν αργότερα, και ότι οι τουρίστες μπορεί να έχουν διαφορετική συχνότητα χρόνιων ασθενειών – ένας παράγοντας κινδύνου που επιδεινώνει την εξέλιξη της μόλυνσης απ’ τον SARS-CoV-2 – σε σχέση με τον γενικό πληθυσμό.

Συνυπολογίζοντας αυτές τις επιπλέον πηγές αβεβαιότητας, οι εύλογες εκτιμήσεις για την θνησιμότητα στον γενικό πληθυσμό των ΗΠΑ κινούνται μεταξύ 0,05% και 1% .
Αυτό το πολύ μεγάλο εύρος επηρρεάζει σημαντικά την επίγνωση του πόσο σημαντική είναι η πανδημία και τι θα έπρεπε να γίνει. Ένα ποσοστό θνησιμότητας 0,05% στο σύνολο του πληθυσμού είναι χαμηλότερο από εκείνο της εποχικής γρίπης. Αν αυτό είναι το πραγματικό ποσοστό, οι αποκλεισμοί των πληθυσμών, ενέργειες με εν δυνάμει τρομερές κοινωνικές και οικονομικές συνέπειες, μπορεί να είναι εντελώς παράλογοι.

Είναι σα να επιτίθεται μια οικιακή γάτα σ’ έναν ελέφαντα.

Τρομαγμένος ο ελέφαντας, και προσπαθώντας να αποφύγει την γάτα, γλυστράει κατά λάθος σ’ ένα γκρεμό και σκοτώνεται.

Μπορεί το ποσοστό θνησιμότητας του covid-19 να είναι τόσο χαμηλό; Όχι λένε κάποιοι, δείχνοντας το μεγάλο ποσοστό στους ηλικιωμένους. Ωστόσο, ακόμα και κάποιοι ήπιοι κορονοϊοί, ή κορονοϊοί που προκαλούν το κοινό κρυολόγημα, είναι γνωστοί εδώ και δεκαετίες σαν υπεύθυνοι ποσοστών θνησιμότητας έως ακόμα και 8% όταν προσβάλλουν ηλικιωμένους σε γηροκομεία. Στην πραγματικότητα, τέτοιοι «ήπιοι» κορονοϊοί μολύνουν δεκάδες εκατομμύρια ανθρώπων κάθε χρόνο, και ευθύνονται για το 3% έως 11% όσων νοσηλεύονται στις ηπα κάθε χειμώνα με λοιμώξεις του κατώτερου αναπνευστικού συστήματος.

Αυτοί οι «ήπιοι» κορονοϊοί μπορεί να ευθύνονται για κάμποσες χιλιάδες θανάτους κάθε χρόνο παγκόσμια, αν και στη μεγάλη πλειοψηφία τους δεν τεκμηριώνονται με ακριβείς αναλύσεις. Αντίθετα, χάνονται σαν θόρυβος ανάμεσα στα 60 εκατομμύρια θανάτων από διάφορες αιτίες κάθε χρόνο.

Αν και επιτυχημένα συστήματα επιτήρησης υπάρχουν εδώ και καιρό για τη γρίπη, η ασθένεια επιβεβαιώνεται από ένα εργαστήριο σε μια μικρή μειοψηφία περιπτώσεων. Στις Η.Π.Α., για παράδειγμα, μέχρι στιγμής έχουν δοκιμαστεί 1.073.976 δείγματα και 222.552 (20.7%) έχουν δοκιμαστεί θετικά για τη γρίπη. Την ίδια περίοδο, ο εκτιμώμενος αριθμός παρόμοιων με γρίπη ασθενειών κυμαίνεται μεταξύ 36.000.000 και 51.000.000, με εκτιμώμενο θάνατο από 22.000 έως 55.000 γρίπης.

Σημειώστε την αβεβαιότητα σχετικά με τους θανάτους που μοιάζουν με γρίπη: 2,5 φορές, που αντιστοιχεί σε δεκάδες χιλιάδες θανάτους. Κάθε χρόνο, ορισμένοι από αυτούς τους θανάτους οφείλονται σε γρίπη και μερικοί από άλλους ιούς, όπως οι κοροναϊοί του κοινού κρυολογήματος.

Σε μια σειρά αυτοψιών που έγιναν προς αναζήτηση ιών του αναπνευστικού συστήματος σε δείγματα από 57 ηλικιωμένους που πέθαναν κατά την γριπική περίοδο 2016 – 2017, ιοί της γρίπης εντοπίστηκαν στο 18% των δειγμάτων, ενώ διάφορα άλλα είδη αναπνευστικών ιών στο 47%. Σε μερικούς ανθρώπους που πεθαίνουν από παθογόνους ιούς του αναπνευστικού συστήματος, στις αυτοψίες εντοπίζονται παραπάνω από ένας ιοί, ενώ υπάρχουν μεγάλες συγκεντρώσεις βακτηριδίων. Ένα τεστ θετικό στον κορονοϊό δεν σημαίνει υποχρεωτικά ότι αυτός ο ιός είναι πάντα ο κύριος υπεύθυνος για τον θάνατο του ασθενούς.

Εάν υποθέσουμε ότι το ποσοστό θνησιμότητας μεταξύ ατόμων που έχουν προσβληθεί απ’ τον SARS-CoV-2είναι 0,3% του γενικού πληθυσμού – μια μεσαία υπόθεση με βάση την ανάλυση του diamond princess – και ότι το 1% του πληθυσμού των ηπα θα προσβληθεί απ’ αυτόν (γύρω στα 3,3 εκατομμύρια άνθρωποι), αυτό θα μεταφραζόταν σε περίπου 10.000 θανάτους.

Αυτό ακούγεται σαν πολύ μεγάλος αριθμός, αλλά είναι ένας αριθμός που θάβεται στον θόρυβο των εκτιμήσεων των θανάτων από μια «γριπώδη ασθένεια». Αν δεν ξέραμε ότι εκεί έξω υπάρχει ένας καινούργιος ιός, κι αν δεν είχαν γίνει εξετάσεις PCR σε άτομα, ο συνολικός αριθμός των θυμάτων μιας τέτοιας «γριπώδους ασθένειας», δεν θα φαινόταν ασυνήθιστος φέτος.

Το πολύ πολύ να σκεφτόμασταν ότι η φετεινή σαιζόν γρίπης ήταν λίγο χειρότερη απ’ ότι συνήθως. Η κάλυψη των μήντια θα ήταν μικρότερη απ’ ότι σε ένα παιχνίδι του NBA ανάμεσα σε δύο αδιάφορες ομάδες.

Κάποιοι ανησυχούν ότι οι 68 θάνατοι απ’ τον covid-19 στις ηπα ως τις 16 Μαρτίου θα αυξηθούν εκθετικά σε 680, 6.800, 68.000, 680.000… παράλληλα με παρόμοιες καταστροφικές εξελίξεις σ’ όλο τον κόσμο. Είναι αυτό ρεαλιστικό σενάριο, ή κακή
επιστημονική φαντασία; Πώς μπορούμε να πούμε σε πιο σημείο θα σταματήσει μια τέτοια τροχιά;

Η πιο πολύτιμη πληροφορία για να απαντήσουμε αυτές τις ερωτήσεις θα ήταν να μπορούσαμε να μάθουμε την συχνότητα εξάπλωσης της μόλυνσης σ’ ένα τυχαίο δείγμα του πληθυσμού και να επαναλαμβάνουμε αυτόν τον έλεγχο σε τακτικά διαστήματα για να
εκτιμήσουμε την προσθήκη νέων μολύνσεων. Δυστυχώς είναι η πληροφορία που δεν έχουμε.

Απουσία δεδομένων, η προετοιμασία για το χειρότερο ενδεχόμενο οδηγεί σε ακραία μέτρα κοινωνικής απομάκρυνσης και απαγορεύσεις. Δυστυχώς δεν ξέρουμε αν αυτά τα μέτρα πετυχαίνουν. Το κλείσιμο των σχολείων, για παράδειγμα, μπορεί να μειώσει τον ρυθμό μετάδοσης. Αλλά μπορεί επίσης να φέρει αντίθετα αποτελέσματα αν τα παιδιά συνεχίσουν να κοινωνικοποιούνται με οποιονδήποτε τρόπο, αν το κλείσιμο των σχολείων οδηγήσει τα παιδιά στο να παιρνούν περισσότερο χρόνο με ευπαθή ηλικιωμένα άτομα της οικογένειας, αν τα παιδιά ενοχλούν την δυνατότητα των γονιών τους να δουλεύουν, και διάφορα άλλα.Το κλείσιμο σχολείων μπορεί επίσης να μειώσει τις πιθανότητες εμφάνισης ανοσίας αγέλης σε μια ηλικιακή ομάδα που έχει αποφύγει να νοσήσει σοβαρά.

Αυτή ήταν η λογική πίσω από τη διαφορετική στάση του Ηνωμένου Βασιλείου που κρατά τα σχολεία ανοιχτά, τουλάχιστον όσο γράφω αυτό το σημείωμα. Ελλείψει δεδομένων σχετικά με την πραγματική πορεία της επιδημίας, δεν γνωρίζουμε εάν αυτή η προοπτική ήταν ευφυής ή καταστροφική.

Η συμπίεση της καμπύλης για να αποφευχθεί η συντριβή του συστήματος υγείας είναι σωστή θεωρητικά. Μια οπτική που έχει γίνει viral στα μέσα μαζικής ενημέρωσης και στα μέσα κοινωνικής δικτύωσης δείχνει πως η οριζοντίωση της καμπύλης μειώνει τον όγκο της επιδημίας που είναι πάνω από το όριο του τι μπορεί να χειριστεί το σύστημα υγείας ανά πάσα στιγμή.

Ωστόσο, εάν το σύστημα υγείας υπερφορτωθεί, η πλειοψηφία των επιπλέον θανάτων μπορεί να μην οφείλεται σε κορωναϊό, αλλά σε άλλες κοινές ασθένειες και καταστάσεις όπως καρδιακές προσβολές, εγκεφαλικά επεισόδια, τραύμα, αιμορραγία και τα παρόμοια που δεν αντιμετωπίζονται επαρκώς. Αν το επίπεδο της επιδημία κατακλύσει το σύστημα υγείας και τα ακραία μέτρα έχουν μέτρια αποτελεσματικότητα, τότε η ισοπέδωση της καμπύλης μπορεί να χειροτερεύσει τα πράγματα: Αντί να κατακλύζεται σε μια σύντομη,
οξεία φάση, το σύστημα υγείας θα παραμείνει κατακλυσμένο για μια παρατεταμένη περίοδο . Αυτός είναι άλλος λόγος που χρειαζόμαστε δεδομένα σχετικά με το ακριβές επίπεδο της επιδημικής δραστηριότητας.

Σε τελευταία ανάλυση δεν γνωρίζουμε πόσο χρόνο μπορούν να διατηρηθούν μέτρα κοινωνικής απομάκρυνσης και το κλείσιμο επιχειρήσεων χωρίς σοβαρές συνέπειες για την οικονομία, την κοινωνία και την ψυχική υγεία. Μπορεί να προκύψουν απρόβλεπτες
εξελίξεις, συμπεριλαμβανομένης της οικονομικής κρίσης, των αναταραχών, των εμφύλιων συγκρούσεων, του πολέμου και της κατάρρευσης του κοινωνικού ιστού.

Τουλάχιστον, χρειαζόμαστε αμερόληπτα δεδομένα επικινδυνότητας και επίπτωσης για το εξελισσόμενο μολυσματικό φορτίο που θα καθοδηγήσει τη λήψη αποφάσεων.
Στο πιο απαισιόδοξο σενάριο, το οποίο δεν ενστερνίζομαι, εάν ο νέος κοροναϊός
προσβάλλει το 60% του παγκόσμιου πληθυσμού και το 1% των μολυσμένων ανθρώπων πεθαίνουν, αυτό θα μεταφραστεί σε περισσότερους από 40 εκατομμύρια θανάτους παγκοσμίως, ταιριάζοντας την πανδημία γρίπης του 1918.
Η συντριπτική πλειοψηφία αυτής της εκατόμβης θα είναι άτομα με περιορισμένο προσδόκιμο ζωής. Αυτό είναι σε αντίθεση με το 1918, όταν πέθαναν πολλοί νέοι.
Κάποιος μπορεί μόνο να ελπίζει ότι, όπως και το 1918, η ζωή θα συνεχιστεί. Αντίθετα, με την απομόνωση μηνών, αν όχι ετών, η ζωή σταματάει σε μεγάλο βαθμό, οι βραχυπρόθεσμες και μακροπρόθεσμες συνέπειες είναι εντελώς άγνωστες και μπορεί να διακυβευθούν τελικά δισεκατομμύρια ζωές, και όχι μόνο εκατομμύρια.
Αν αποφασίσουμε να πηδήσουμε στο γκρεμό, χρειαζόμαστε κάποια δεδομένα για να μας πληροφορήσουν για τον ορθολογισμό μιας τέτοιας ενέργειας και τις πιθανότητες μιας ασφαλούς προσγείωσης.

*Ο John P.A. Ioannidis είναι καθηγητής ιατρικής και καθηγητής επιδημιλογίας πληθυσμιακής υγείας, στο Πανεπιστήμιο του Στάνφορντ.

https://www.xtypes.gr/2020/03/blog-post_44.html

Δημοσίευση σχολίου

0 Σχόλια