H Μέρκελ επιστρατεύει το Τρίγωνο της Βαϊμάρης

Το «τρίγωνο της Βαϊμάρης» ιδρύθηκε από τους υπουργούς Εξωτερικών της Γερμανίας, της Γαλλίας και της Πολωνίας μετά την κατάρρευση της Σοβιετικής Ένωσης. Τώρα, η γερμανική κυβέρνηση προσποιείται ότι αυτό το τρίγωνο θα σώσει την Ευρώπη από τα προβλήματά της.


Γράφουν οι George Friedman και Jacob Shapiro

Λίγες εβδομάδες πριν από τις ομοσπονδιακές εκλογές της Γερμανίας τον περασμένο Σεπτέμβριο, η Καγκελάριος Άνγκελα Μέρκελ κατηγόρησε την πολωνική κυβέρνηση ότι υπονομεύει τα θεμέλια της ΕΕ με τις αμφιλεγόμενες συνταγματικές της μεταρρυθμίσεις. Πρόσφατα, μια πολύ αποδυναμωμένη και πολύ φιλική Μέρκελ ταξίδεψε στη Βαρσοβία για να συναντηθεί με τον Πολωνό πρωθυπουργό και πρόεδρο σε μια προσπάθεια να ζητήσει τη στήριξη της Πολωνίας για τις γαλλο-γερμανικές προσπάθειες μεταρρύθμισης της Ένωσης.

Τα θεμέλια της ΕΕ εξακολουθούν να αποτελούν το βασικό θέμα των συνομιλιών, αλλά οι λεπτομέρειες δεν αφορούν το τι κάνει η Πολωνία για να τα υπονομεύσει, αλλά το πόσο κρίσιμη είναι αυτή η χώρα για την υπεράσπισή τους. Η Μέρκελ μπορεί να μην βγήκε από τις εκλογές αλώβητη, αλλά τουλάχιστον νίκησε. Τώρα αυτό που της μένει είναι να ρίξει το κύριο βάρος της μειωμένης ισχύος της για να ανακόψει την αργή παρακμή της ΕΕ. Καμία χώρα δεν εξαρτάται περισσότερο από την ΕΕ όσο η Γερμανία Και η ΕΕ έχει πρόβλημα.

Το Ηνωμένο Βασίλειο φεύγει. Η Γαλλία θα ήθελε να γυρίσει πίσω το ρολόι και να επιστρέψει τις εποχές που κυριαρχούσε στην ΕΕ. Η Ιταλία είναι ένα τσίρκο. Η Ανατολική Ευρώπη αντιτίθεται στην ΕΕ, ενώ στην πραγματικότητα δεν αντιμετωπίζει τα ίδια ζητήματα ενσωμάτωσης των μεταναστών που αντιμετωπίζουν οι πιο γενναιόδωροι Γερμανοί. Και τώρα η χορωδία αντι-ευρωπαϊκών φωνών ενισχύεται στην ίδια τη Γερμανία. Το εθνικιστικό κόμμα «Εναλλακτική για τη Γερμανία» υποστηρίζει ότι το Βερολίνο θα ήταν καλύτερα να εξαργυρώσει το τεράστιο εμπορικό του πλεόνασμα και να το κάνει μόνο του.

Ένα πράγμα πάει καλά για την Μέρκελ. Η ευρωπαϊκή οικονομία αψήφησε τις πιθανότητες και συνέχισε να βελτιώνεται, με υψηλότερα από τα αναμενόμενα ποσοστά ανάπτυξης σε όλο το μπλοκ. Η ανάπτυξη ήταν υψηλότερη στην Ανατολική Ευρώπη, αλλά ακόμη και στη Γερμανία υπερέβη τις κυβερνητικές εκτιμήσεις. Αυτό δεν σημαίνει ότι η ευρωπαϊκή οικονομία είναι υγιής, αλλά τώρα η κατάσταση είναι σταθερή. Εάν η ΕΕ πρόκειται να κάνει μια αλλαγή, τώρα είναι η ώρα. Μόλις έρθει μια κρίση, είναι συνήθως πολύ αργά για να διορθώσουμε τα πράγματα.

Όχι καθυστερήσεις
Οι καθυστερήσεις του Βερολίνου με την κρίση χρέους της Ελλάδας το 2009 και το θέμα των μεταναστών έχουν βλάψει την αξιοπιστία της στην ΕΕ, αλλά η Γερμανία παραμένει ισχυρή. Αποτελεί, εξάλλου, το οικονομικό μεγαθήριο, στο οποίο έχει οικοδομηθεί η ευημερία (και η ειρήνη) της ΕΕ. Η εξάρτηση της Γερμανίας από τις εξαγωγές είναι η «αχίλλειος πτέρνα» της, αλλά εξαρτάται από τις εξαγωγές μόνο επειδή έχει επωφεληθεί τόσο πολύ από αυτές. Και μεγάλο μέρος της Ευρώπης έχει συμμετάσχει σε αυτά τα κέρδη.

Η αλυσίδα εφοδιασμού των γερμανικών αγαθών είναι αναπόσπαστη από τις οικονομίες των χωρών της Ανατολικής Ευρώπης. Προς το παρόν, αυτό σημαίνει ότι η οικονομική μοίρα της Ανατολικής Ευρώπης παραμένει συνδεδεμένη με τη μοίρα της Γερμανίας. Όσο για την υπόλοιπη Ευρώπη, είναι εύκολο να ξεχνάμε ότι η Ελλάδα δεν ήταν η μόνη χώρα που βυθίστηκε στο χρέος, πέφτοντας με τα μούτρα στην αγορά μοντέρνων γερμανικών προϊόντων. Η Ελλάδα ήταν απλά ο χειρότερος δράστης. Ήταν επίσης μια ευρωπαϊκή χώρα αρκετά αδύναμη, ώστε να χρησιμοποιηθεί ως αποδιοπομπαίος τράγος της Γερμανίας.

Το πρόβλημα που αντιμετωπίζει η Μέρκελ είναι ότι η Γερμανία δεν μπορεί να μεταρρυθμίσει μόνη της την ΕΕ και η λίστα των συμμάχων της έχει μειωθεί. Εφόσον ο Εμμανουέλ Μακρόν κυβερνά τη Γαλλία, η Μέρκελ έχει έναν πρόθυμο συνεργάτη στο Παρίσι. Ωστόσο, μεγάλο μέρος των ψήφων υπέρ του Μακρόν ήταν ψήφοι διαμαρτυρίας και όχι ψήφοι που εκφράζουν γνήσιο φιλοευρωπαϊκό συναίσθημα στη Γαλλία.

Η επανενεργοποίηση του Τριγώνου
Η πολιτική πραγματικότητα στρέφεται ήδη εναντίον του Μακρόν με τον ίδιο να στερείται σταδιακά εσωτερικής στήριξης. Όσον αφορά στην Ανατολική Ευρώπη, η Γερμανία όχι μόνο απέτυχε να βρει έναν πρόθυμο εταίρο, αλλά απώθησε τους μελλοντικούς εταίρους της από το φόβο μήπως αποδυναμωθεί η γερμανική εξουσία μέσα στην τεράστια γραφειοκρατία της ΕΕ. Ωστόσο, όποιος ζητιανεύει δεν μπορεί να επιλέγει κιόλας. Οπότε η Γερμανία πρέπει να δουλέψει με αυτό που έχει, δηλαδή με το «τρίγωνο της Βαϊμάρης».

Το «τρίγωνο της Βαϊμάρης» ιδρύθηκε από τους υπουργούς Εξωτερικών της Γερμανίας, της Γαλλίας και της Πολωνίας μετά την κατάρρευση της Σοβιετικής Ένωσης. Τώρα, η γερμανική κυβέρνηση προσποιείται ότι αυτό το τρίγωνο θα σώσει την Ευρώπη από τα προβλήματά της. Οι τρεις υπουργοί έχουν να συναντηθούν από το 2015, όταν ήρθε στην εξουσία η σημερινή κυβέρνηση της Πολωνίας. Το γεγονός ότι δεν έγιναν συναντήσεις, πάντως, δεν οφείλεται στην αδιαφορία της Πολωνίας. Η Πολωνία εξάλλου είχε προηγουμένως ζητήσει συνάντηση με τη Γερμανία και τη Γαλλία στο πλαίσιο της Βαϊμάρης.

Τώρα φαίνεται ότι η Γερμανία είναι διατεθειμένη να αφήσει τα εμπόδια να ξεπεραστούν και να συγκεντρώσει την ομάδα για άλλη μια φορά. Ο υπουργός Εξωτερικών της Γερμανίας έκανε ρητή αναφορά στο «τρίγωνο της Βαϊμάρης» κατά τη διάρκεια της επίσκεψής του στην Πολωνία, προσδιορίζοντας την επανεργοποίησή του ως αναπόσπαστο μέρος για τον καθορισμό των προβλημάτων της Ευρώπης. Με άλλα λόγια, η Γερμανία χρειάζεται βοήθεια από την Πολωνία εάν δεν είναι ήδη πολύ αργά.

Μια αληθινή Ένωση της Ευρώπης
Παραμένει να δούμε αν πρόκειται απλά για συζήτηση, ή εάν η Γερμανία είναι διατεθειμένη να συμβιβαστεί. Η Πολωνία δεν είναι σταθερά εναντίον της ΕΕ. Στην πραγματικότητα, οι περισσότερες δημοσκοπήσεις δείχνουν ότι ο πληθυσμός της υποστηρίζει την Ένωση. Αλλά περισσότερο από αυτό, η Πολωνία είναι ρεαλίστρια και μπορεί να είναι ανοικτή στις γερμανικές προτάσεις αν συνοδεύονται από πραγματικές παραχωρήσεις. Εξάλλου, η Πολωνία αποκομίζει πολλά οφέλη από την ένταξη στην ΕΕ.

Εκτός από τα οικονομικά οφέλη που προέρχονται από τη γερμανική εφοδιαστική αλυσίδα, η Πολωνία λαμβάνει και τα αναγκαία επενδυτικά κεφάλαια από την Ένωση. Το 2016, το τελευταίο έτος για το οποίο είναι διαθέσιμα πλήρη στοιχεία, η Πολωνία έλαβε από τον προϋπολογισμό της ΕΕ 10,6 δισ. ευρώ, ενώ συνεισέφερε μόνο 3,5 δισ. ευρώ.

Η Πολωνία εκτιμά επίσης την υποστήριξη της ΕΕ κατά της Ρωσίας, τόσο από στρατιωτική όσο και από οικονομική άποψη (όπως ο αγωγός φυσικού αερίου Nord Stream 2). Όποια και αν είναι τα μακροπρόθεσμα συμφέροντά της, βραχυπρόθεσμα η Πολωνία θα ήθελε να είναι μέλος της ΕΕ εάν είναι πραγματικά μια Ένωση των Ευρωπαίων.

Αυτό που δεν θα ανεχτεί η Πολωνία είναι η γερμανική οικονομική αποικιοκρατία που μεταμφιέζεται ως ένωση της Ευρώπης. Δηλαδή, ένα μπλοκ, στο οποίο η Γερμανία παίρνει τους κανόνες και απειλεί να πάρει κεφάλαια από όποιον δεν παίζει με τον τρόπο που θέλει. Αυτή είναι η θέση της Γερμανίας όσον αφορά την Πολωνία τα τελευταία τρία χρόνια. Το ερώτημα που τίθεται είναι αν η Μέρκελ προθυμοποιείται να μοιραστεί την εξουσία με το Παρίσι και τη Βαρσοβία. Και αν το κάνει, μπορεί να επιβιώσει πολιτικά;

Χρειάζονται παραχωρήσεις
Εάν οι συζητήσεις για το «τρίγωνο της Βαϊμάρης» δεν συνοδεύονται από παραχωρήσεις που επιτρέπουν στην Πολωνία να μετράει περισσότερο ο λόγος της σε ευρωπαϊκές αποφάσεις, αυτή η διπλωματική προθέρμανση θα είναι βραχύβια. Αν όμως η Γερμανία είναι ανοιχτή να μιλήσει για διαμοιρασμό της εξουσίας στην ΕΕ, η Πολωνία θα είναι πιθανόν ανοικτή να χρησιμοποιήσει τη θέση της ως η μεγαλύτερη χώρα στην Ανατολική Ευρώπη για να συνετίσει μερικούς από τους σημερινούς επαναστάτες της ΕΕ, όπως η Ουγγαρία. Μπορεί, μάλιστα, να είναι πρόθυμη να ανεχτεί την αυταρχική κριτική του Βερολίνου για την κυβέρνησή της, αρκεί η κριτική να είναι ρητορική και να μην χρησιμοποιηθεί για να κρατήσει την πολωνική οικονομία σε ομηρία.

Το «τρίγωνο της Βαϊμάρης» είναι μια σαγηνευτική ιδέα και υπάρχει κάποια γεωπολιτική λογική πίσω από αυτό. Θα ενώσει τις τρεις σημαντικότερες χώρες στις τρεις περιοχές της ηπειρωτικής Ευρώπης (δυτική, κεντρική και ανατολική) σε μια ισχυρή δύναμη για μεταρρυθμίσεις της ΕΕ και πολιτικές αλλαγές. Και αν η ΕΕ επιζήσει, αυτή η αλλαγή είναι απολύτως αναγκαία.

Οι μεταρρυθμίσεις αυτές μπορούν να προχωρήσουν σε δύο βασικές κατευθύνσεις: είτε η ΕΕ μπορεί να αποκτήσει πολύ πιο ουσιαστικές εξουσίες, είτε οι εξουσίες της να εξαφανιστούν. Αυτό θα άφηνε μισό το πείραμα της ευρωπαϊκής ολοκλήρωσης, το οποίο θα εκφυλιζόταν σε μια σημαντική ζώνη ελευθέρων συναλλαγών.

Η γαλλική πρόταση προσπαθεί να κάνει και τα δύο, δημιουργώντας δύο διαδρομές εντός της ΕΕ: ένα ολοκληρωμένο ενιαίο συγκεντρωτικό σύστημα και ένα άλλο που να αρκείται με μια απλή συμμετοχή στη ζώνη ελευθέρων συναλλαγών. Κανείς, όμως, δεν ακούει. Ο διάβολος βρίσκεται στις λεπτομέρειες και μόλις αρχίσεις να εξετάζεις τις λεπτομέρειες, αρχίζεις να συμφωνείς με τα προεκλογικά συναισθήματα της Μέρκελ: το Βερολίνο και η Βαρσοβία θέλουν διαφορετικά πράγματα.

Πηγή: Geopolitics
μέσω: slpress
[left-side]
Labels:

Δημοσίευση σχολίου

Παρακαλούμε σχολιασμούς επί της ουσίας.
Τα σχόλια σας δεν περνάν από έλεγχο γιατί πιστεύουμε ότι δεν θα θίγουν κάποιον προσωπικά με βρισιές και συκοφαντίες.
Τέτοιου είδους σχόλια δεν περνάν από έλεγχο, αλλά θα διαγράφονται μετά την δημοσίευση.
Παρακαλούμε να γράφετε σε πεζά και όχι κεφαλαία
-------------------------------------------------------------------------
Ο ΔΙΚΤΥΟΥΡΓΟΣ ουδεμία ευθύνη εκ του νόμου φέρει για τα άρθρα - αναρτήσεις που δημοσιεύονται και απηχούν τις απόψεις των συντακτών τους. Σε περίπτωση που θεωρείτε πως θίγεστε από κάποιο εξ αυτών ή ότι υπάρχει κάποιο σφάλμα, επικοινωνήστε μέσω, φόρμας επικοινωνίας.
Ευχαριστούμε

[blogger][disqus]

Φόρμα επικοινωνίας

Όνομα

Ηλεκτρονικό ταχυδρομείο *

Μήνυμα *

Από το Blogger.
Javascript DisablePlease Enable Javascript To See All Widget